พื้นฐาน
10 ฟ้า 12 ดิน (天干地支) — ตัวอักษรเบื้องหลังผังดวง 8 ตัว
ผังดวง 8 ตัวของปาจื้อ มาจากตัวอักษร "ฟ้า 10" + "ดิน 12" · บทความนี้สอนความหมายแต่ละตัว พร้อมตารางแปลภาษาไทย
สรุปสั้นๆ
天干 (10 ฟ้า) = ตัวอักษร 10 ตัวบนแถวบนของผังดวง · 地支 (12 ดิน) = ตัวอักษร 12 ตัวบนแถวล่าง · สองชุดนี้รวมกันเป็นพื้นฐานของระบบปาจื้อ — ทุกตัวมีความหมายเชิงธาตุและพลัง
ทำไมต้องเข้าใจ 10 ฟ้า 12 ดิน
เปิดผังดวง 8 ตัวของตัวเองมา จะเห็นตัวอักษรจีน 8 ตัว วางเป็น 2 แถว:
- แถวบน (ฟ้า / 天干) มี 4 ตัว
- แถวล่าง (ดิน / 地支) มี 4 ตัว
ตัวอักษรเหล่านี้ไม่ใช่ "ชื่อ" สุ่ม — แต่ละตัวมาจาก ระบบ 10 ฟ้า 12 ดิน ที่จีนใช้นับเวลามากว่า 4,000 ปี (ก่อนปฏิทินสากลเกิดด้วยซ้ำ)
10 × 12 = 60 ตัว = วงจร 甲子 (เจี๋ยจึ) — ระบบ 60 ปีที่ใช้นับปี เดือน วัน และชั่วโมงในดวงจีน
ตาราง 天干 — 10 ฟ้า
| ลำดับ | ตัว | อ่าน | ธาตุ | ขั้ว | อุปมา |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 甲 | เจี่ย | ไม้ | หยาง | ต้นไม้ใหญ่ |
| 2 | 乙 | อี่ | ไม้ | หยิน | ไม้เลื้อย หญ้า |
| 3 | 丙 | ปิ่ง | ไฟ | หยาง | ดวงอาทิตย์ |
| 4 | 丁 | ติง | ไฟ | หยิน | เทียน แสงไฟ |
| 5 | 戊 | อู่ | ดิน | หยาง | ภูเขา |
| 6 | 己 | จี่ | ดิน | หยิน | ดินไร่ ดินสวน |
| 7 | 庚 | เกิง | ทอง | หยาง | เหล็กดิบ ดาบ |
| 8 | 辛 | ซิน | ทอง | หยิน | ทองเครื่องประดับ |
| 9 | 壬 | เหริน | น้ำ | หยาง | มหาสมุทร แม่น้ำใหญ่ |
| 10 | 癸 | กุ่ย | น้ำ | หยิน | น้ำพุ น้ำค้าง |
Day Master ของคุณ = ตัวเดียวจาก 10 ตัวนี้ — มากำหนดบุคลิกพื้นฐาน (ดู Day Master 10 แบบ)
ตาราง 地支 — 12 ดิน
| ลำดับ | ตัว | นักษัตร | อ่าน | ธาตุ | ขั้ว | ชั่วโมง |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 子 | หนู | จื่อ | น้ำ | หยาง | 23:00-01:00 |
| 2 | 丑 | วัว | โฉ่ว | ดิน | หยิน | 01:00-03:00 |
| 3 | 寅 | เสือ | หยิน | ไม้ | หยาง | 03:00-05:00 |
| 4 | 卯 | กระต่าย | เหม่า | ไม้ | หยิน | 05:00-07:00 |
| 5 | 辰 | มังกร | เฉิน | ดิน | หยาง | 07:00-09:00 |
| 6 | 巳 | งู | ซื่อ | ไฟ | หยิน | 09:00-11:00 |
| 7 | 午 | ม้า | อู่ | ไฟ | หยาง | 11:00-13:00 |
| 8 | 未 | แพะ | เหว่ย | ดิน | หยิน | 13:00-15:00 |
| 9 | 申 | ลิง | เซิน | ทอง | หยาง | 15:00-17:00 |
| 10 | 酉 | ไก่ | โหยว | ทอง | หยิน | 17:00-19:00 |
| 11 | 戌 | หมา | ซวี | ดิน | หยาง | 19:00-21:00 |
| 12 | 亥 | หมู | ไห้ | น้ำ | หยิน | 21:00-23:00 |
จุดสำคัญ: ดิน 12 ตัว ไม่ได้มีแค่ธาตุเดียว — แต่ละตัวมี 藏干 (ฉางก่าน = ฟ้าที่ซ่อนอยู่) 1-3 ตัว · นี่ทำให้การวิเคราะห์ดวงลึกซับซ้อนกว่าตามตำราพื้นฐาน
ผังดวง 8 ตัวสร้างจาก 4 คู่ "ฟ้า + ดิน"
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม "หนู 子" เริ่มจากเที่ยงคืน 23:00 ไม่ใช่ 0:00?
ระบบจีนใช้ "ชั่วโมงเริ่มเปลี่ยน" เป็นจุดกลางของช่วง — ชั่วโมงหนู คือ 23:00-01:00 มี 00:00 อยู่ตรงกลาง · เหมือนกับเสือ 寅 03:00-05:00 ที่มี 04:00 ตรงกลาง · ระบบนี้รักษาความสมมาตร 24 ชั่วโมง = 12 ช่วง × 2 ชั่วโมง
"藏干" ฟ้าที่ซ่อนใน 12 ดิน คืออะไร?
ดิน 12 ตัวแต่ละตัวมีฟ้าซ่อนอยู่ 1-3 ตัว · เช่น 寅 เสือ (ไม้) ซ่อน 甲, 丙, 戊 ในตัว · ในการวิเคราะห์ลึก ซินแสจะเปิดดิน "ดูข้างใน" ทำให้อ่านดวงได้ละเอียดขึ้น 3 เท่า · [เครื่องคำนวณของเรา](/bazi-calculator) แสดง藏干 ในระดับ supporter+ tier
ปี 60 ปีนี้ (1984-2043) เริ่มที่ไหน?
รอบปัจจุบันเริ่มที่ 甲子 = 1984 จะจบที่ 癸亥 = 2043 · ปี 2044 = 甲子 อีกครั้ง วนใหม่
นักษัตรไทย 12 ตัวเหมือนนักษัตรจีนใช่ไหม?
เกือบเหมือนทุกตัว — แต่ไทยใช้ "เถาะ" แทน "กระต่าย" (ตัวเดียวกัน คนละชื่อ) · ไทยเรียก "ขาล" แทน "เสือ", "มะเส็ง" แทน "งู" ฯลฯ · ระบบเดียวกัน 100% แค่ชื่อไทยมาจากบาลี-สันสกฤต
เห็น 甲子 ในปฏิทินจีน หมายความว่ายังไง?
甲子 = วันแรกของรอบ 60 วัน (หรือ 60 ปี/เดือน) · ในปฏิทิน หมายถึง "เริ่มรอบใหม่" — ในวัฒนธรรมจีนถือเป็นวันมงคล เริ่มต้นใหม่ · บางครอบครัวจัดงาน 60 ปีของผู้ใหญ่ (甲子 หรือ 大壽) เพราะครบรอบ 60 ปีของตัวอักษรที่เกิด